OVAM lanceert campagne ‘Herbruikbaar is chic!’
Naar aanleiding van de Europese Week van de Afvalvermindering (21–29 november 2026) start OVAM met de campagne ‘Herbruikbaar is chic!’. De actie wil Vlamingen aanmoedigen om eenmalige verpakkingen te vermijden en te kiezen voor herbruikbare alternatieven. De campagne sluit aan bij de nieuwe Europese verpakkingsverordening (PPWR), sinds augustus 2026 van kracht, die inzet op minder verpakkingsafval, meer hergebruik en meer navulling.
Europeaan produceerde in 2024 181 kg verpakkingsafval
Verpakkingen beschermen producten en informeren consumenten, maar vragen ook grondstoffen en energie en veroorzaken veel afval. In 2024 produceerde elke Europeaan gemiddeld 181 kilogram verpakkingsafval. België presteerde beter dan het EU-gemiddelde: 2.039.117 ton verpakkingen op de markt, goed voor gemiddeld 169 kilogram per inwoner. De PPWR legt reductiedoelstellingen vast van 5% tegen 2030, 10% tegen 2035 en 15% tegen 2040.
Nieuwe regels voor afhaalzaken
De verordening brengt belangrijke veranderingen voor de afhaalsector. Vanaf 12 februari 2027 mogen consumenten kosteloos hun eigen verpakking aanbieden voor het verpakken van afhaalmaaltijden en -dranken. Handelaars moeten hun klanten hierover informeren. Vanaf februari 2028 moeten afhaalzaken zelf ook een herbruikbare verpakking aanbieden binnen een systeem voor hergebruik. Tegen 2030 geldt een Europese streefwaarde waarbij minstens 10% van het aanbod in herbruikbare verpakkingen wordt aangeboden.
“We beseffen dat dit een verandering van gewoontes vraagt van burgers én ondernemingen,” zegt OVAM-woordvoerder Jan Verheyen. “We willen evolueren naar een samenleving waarin navullen even normaal wordt als kopen en waarin hergebruik de standaard is. Voor horecazaken betekent dit een aanpassing, maar eenmalige verpakkingen vermijden is een uitdaging die we samen moeten aangaan.”
Campagnebeeld en doel
Met ‘Herbruikbaar is chic!’ laat OVAM Vlamingen kennismaken met alternatieven voor wegwerp. Blikvanger is een keramische set van keramiste en illustratrice Louise Danneels, geïnspireerd op de iconische frietverpakking, maar dan ontworpen voor herhaald gebruik. “Een gedragsverandering gebeurt niet van de ene dag op de andere,” aldus Jan Verheyen. “We tonen dat hergebruik niet ingewikkeld of ongewoon hoeft te zijn en dat je eigen verpakking meebrengen helemaal oké is.”
Van recyclage naar hergebruik
Waar de vroegere Europese richtlijn vooral focuste op afvalbeheer en recyclage, kijkt de PPWR naar de volledige levenscyclus: ontwerp, productie, gebruik, hergebruik, inzameling en recyclage. De verordening zet in op minder en lichtere verpakkingen, het vermijden van oververpakking en lege ruimte, meer herbruikbare opties, meer navulmogelijkheden (refill), betere recycleerbaarheid, meer gerecycleerde kunststoffen en strengere beperkingen voor zorgwekkende stoffen zoals pfas in voedselcontactmaterialen.
Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns: “De beste verpakking is nog altijd degene die je niet na één keer weggooit. Vlaanderen is sterk in recyclage, maar we moeten ook kijken hoe we afval kunnen vermijden. Je eigen verpakking meenemen lijkt een klein gebaar, maar zulke gewoontes maken op grote schaal het verschil.”
Vlaanderen blijft recyclagekoploper
België behoort tot de Europese top in recyclage: in 2024 werd 58% van het plastic verpakkingsafval gerecycleerd. Die prestaties tonen de jarenlange inspanningen van burgers, bedrijven en overheden. OVAM benadrukt tegelijk dat recyclage alleen niet volstaat. Door sterker in te zetten op hergebruik en navullen kan afval al vóór het ontstaat worden voorkomen en blijven waardevolle materialen en grondstoffen langer in omloop.