Hoe stel je een sterk hamassortiment samen?
Van gekookte ham tot artisanale specialiteiten
Voor veel consumenten is ham gewoon "ham". Die ene benaming omvat nochtans heel wat verschillende soorten, smaken en bereidingswijzen. Gekookt, gerookt, ovengebakken of rauw gedroogd: het aanbod is groter dan ooit. Steeds meer consumenten willen bovendien begrijpen wat de ene ham van de andere onderscheidt. Welke ham past het best op een boterham? Welke komt optimaal tot haar recht op een aperoplank? En hoe stel je als vakhandelaar een assortiment samen dat voldoende variatie biedt en inspeelt op verschillende gebruiksmomenten?
Meer dan één soort ham
Elke ham heeft zijn eigen smaak, structuur en toepassing. Daarom loont het om verschillende soorten in je toonbank aan te bieden. Zo vinden je klanten makkelijker de ham die past bij hun plannen, van een snelle boterhamlunch tot een feestelijke aperoplank.
Gekookte ham
Gekookte ham blijft de absolute klassieker. Met zijn zachte smaak en sappige structuur is hij bijzonder veelzijdig. Hij doet het goed op de boterham, in salades, pasta’s, quiches, croques… Gekookte ham spreekt een breed publiek aan; zeker bij gezinnen met kinderen is hij een favoriet.
Ovengebakken ham
Ook ovengebakken ham blijft erg populair. Vooral niet-getrommelde, handgebonden ovenhammen zitten in de lift. Ze onderscheiden zich door hun ambachtelijke bereiding, stevige structuur en volle smaak. Daardoor komen ze zowel koud als warm uitstekend tot hun recht, van een klassieke charcuterieschotel tot een verfijnd feestgerecht.
Rauw gedroogde ham
Rauw gedroogde hammen, zoals Parmaham, San Daniele, Serranoham of Ganda Ham, hebben dan weer een heel eigen karakter. Door het lange rijpingsproces krijgen ze een uitgesproken smaak en een stevige beet, en kunnen ze met minder bewaarmiddelen geproduceerd worden. Consumenten kiezen deze hammen vaak bewust wanneer ze op zoek zijn naar een product met wat meer karakter. Ze zijn ideaal voor een aperoplank, in salades of als verfijnde toets in warme gerechten.
Gerookte ham
Ook gerookte ham heeft nog altijd een vaste plaats in de toonbank. De rooksmaak geeft extra diepgang aan klassieke bereidingen, stoofpotten en winterse gerechten.
Herkomst vertelt een verhaal
Vroeger zochten consumenten vooral een lekkere ham, maar vandaag willen ze ook weten waar hij vandaan komt en hoe hij werd gemaakt. Komt het vlees uit België? Hoe lang heeft de ham gerijpt? Is hij volgens een traditionele methode bereid? Steeds meer klanten stellen zich zulke vragen wanneer ze ham kopen. Ze willen weten wat ze in huis halen en zoeken producten met een duidelijke herkomst en een herkenbare smaak.
Klanten zoeken steeds meer producten met een duidelijke herkomst en een herkenbare smaak
Die aandacht voor de herkomst hangt nauw samen met het begrip "terroir". Dat verwijst naar het geheel van factoren die een ham zijn eigen karakter geven: de streek waar hij vandaan komt, lokale tradities, de gebruikte productiemethode, de rijping en het vakmanschap van de producent. Daarom roepen namen zoals Parma, San Daniele, Bayonne, Serrano of Ganda bij veel consumenten meteen bepaalde verwachtingen op. Ze associëren die hammen met een typische smaak, een authentieke bereidingswijze en een constante kwaliteit.
Ook kwaliteitslabels helpen consumenten om hun weg te vinden in het ruime hamassortiment. Een Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) betekent dat de productie, verwerking en bereiding volledig plaatsvinden in een welbepaalde regio. Bij een Beschermde Geografische Aanduiding (BGA) volstaat het dat een van die stappen met die regio verbonden is. Beide labels garanderen dat een product volgens strikte voorwaarden wordt gemaakt en een duidelijke link heeft met zijn oorsprong. Daarnaast spelen ook Belgische streekproducten en producentenlabels een belangrijke rol.
Voor jou als vakspecialist is dit een mooie gelegenheid om je klanten wegwijs te maken in het aanbod en je productkennis uit te spelen. Vaak kennen ze wel de naam Parmaham of Ganda Ham, maar weten ze niet altijd wat precies de verschillen zijn. Met een korte uitleg over de herkomst, de rijping of de productiemethode help je hen om de juiste keuze te maken en geef je meteen ook context bij het prijsverschil tussen verschillende hamsoorten. Op die manier begrijpen ze beter waarvoor ze betalen.
Minder, maar beter
Ook bij ham zien we dezelfde evolutie als bij heel wat andere voedingsproducten: consumenten kopen bewuster dan vroeger. Ze eten niet noodzakelijk méér charcuterie, maar wanneer ze het eten, kiezen ze vaker voor kwaliteit. Smaak blijft de belangrijkste drijfveer, maar ook de herkomst, ingrediënten, productiemethode en het vakmanschap achter een product spelen steeds vaker een rol. Voor een ham waarvan ze weten waar die vandaan komt en hoe hij gemaakt werd, betalen consumenten met plezier iets meer.
Ook de ingrediëntenlijsten worden aandachtiger gelezen dan vroeger. Consumenten willen weten wat ze eten en stellen steeds vaker vragen over onder andere het zoutgehalte, de gebruikte kruiden en het productieproces van het vlees. Een korte en herkenbare ingrediëntenlijst straalt vertrouwen uit. Voor de vakhandel wordt productkennis daardoor alleen maar belangrijker. Als je vragen over de samenstelling of bereiding vlot kan beantwoorden, geef je je klanten extra vertrouwen in hun aankoop. Het vergroot meteen ook het vertrouwen in jouw zaak en de kans dat ze blijven terugkomen.
Gemak en kwaliteit sluiten elkaar bovendien niet uit. Consumenten zoeken producten die snel op tafel staan, maar willen daarbij niet inleveren op smaak of kwaliteit. Een ovenham die zowel op de boterham als in een salade of ovenschotel past, sluit perfect aan bij die behoefte. Mensen kiezen graag voor producten die ze op verschillende manieren kunnen gebruiken.
Wat ook verandert, is de manier waarop consumenten ham serveren. Aperoplanken, tapas en sharinggerechten zijn intussen goed ingeburgerd. Daardoor krijgen rauw gedroogde hammen, artisanale specialiteiten en fijne charcuterie vaker een centrale plaats tijdens gezellige momenten met familie of vrienden. Voor jou als vakman creëert dat veel mogelijkheden om je klanten kennis te laten maken met premiumproducten en minder bekende specialiteiten.
Verkooptips
Een gevarieerd assortiment
Een klassieke gekookte ham blijft een vaste waarde. Vul je assortiment aan met een ambachtelijke, niet-getrommelde handgebonden ovenham, een rauw gedroogde specialiteit en een gerookte variant. Daardoor kan je voor elk gebruiksmoment een passende ham aanbevelen en je klanten inspireren om ook eens minder bekende specialiteiten uit te proberen.
Speel in op de seizoenen
Speel zeker ook in op het seizoen. Een fijne rauw gedroogde ham past perfect bij frisse salades, meloen of een aperoplank in de zomer, terwijl een ovengebakken of gerookte ham uitstekend samengaat met herfst- en wintergerechten. Maak het je klanten gemakkelijk door die toepassingen ook te tonen en concreet te maken, bijvoorbeeld met een eenvoudig receptkaartje, een suggestie voor een lunchgerecht of een tip voor een feestmenu. Dat lijken kleine dingen, maar zo wordt de stap naar een minder bekende ham veel kleiner.
Onderscheid je met lokale specialiteiten
Geef lokale hamspecialiteiten een plaats in je assortiment. Zo zorg je voor afwisseling in de toonbank en je geeft er je klanten iets mee wat ze niet zomaar in elke supermarkt vinden. Dergelijke producten geven je assortiment een eigen gezicht. Vertel waar de ham vandaan komt, hoe hij wordt gemaakt of wie de producent is. Zo begrijpen je klanten beter wat een lokale specialiteit zo bijzonder maakt.
Lokale specialiteiten geven je assortiment een eigen gezicht
Inspireer je klanten
Een klant die twijfelt tussen verschillende hamsoorten, heeft vaak genoeg aan één goede tip. Adviseer bijvoorbeeld een rauw gedroogde ham voor een aperoplank, een ovenham bij asperges of een gerookte ham in een herfstgerecht. Een receptkaartje erbij maakt het nog makkelijker om klanten te inspireren.
Laat je klanten proeven
Bij artisanale hammen overtuigt de smaak vaak sneller dan een uitgebreide uitleg. Een dun sneetje zegt soms meer dan een lang verkooppraatje. Besteed daarnaast aandacht aan een verzorgde presentatie. Een mooi aangesneden ham, een overzichtelijke toonbank en duidelijke informatie over de herkomst of bereidingswijze maken klanten nieuwsgierig en nodigen uit om vragen te stellen.
Denk in combinaties
Met een suggestie voor een lokale wijn of bier, een ambachtelijk brood of een passende kaas geef je klanten extra inspiratie. Zo vertrekken ze niet alleen met een pakje ham, maar ook met ideeën om er thuis mee aan de slag te gaan. Dat persoonlijke advies blijft iets waarvoor klanten bewust naar de vakhandel terugkomen.
Met medewerking van Breybeau, Detry s.a. Aubel, Ganda Ham, Glorius, GTI Products